«Υπάρχουν καλλιτέχνες που ακολουθούν το ρεύμα και καλλιτέχνες που γίνονται οι ίδιοι το ρεύμα. Για πάνω από 30 χρόνια, ο Fernando Ribeiro και οι Moonspell αποτελούν την ποιητική φωνή του ευρωπαϊκού gothic metal, μετατρέποντας τη μελαγχολία του Ατλαντικού σε παγκόσμια τέχνη. Σε μια αποκλειστική και βαθιά φιλοσοφημένη συζήτηση για το SoundStoriesByJo και το Metalwar, ο Fernando μας μιλά για την “saudade”, τη σύνδεσή του με την αρχαία ελληνική τραγωδία, αλλά και την αποκάλυψη της χρονιάς: το νέο άλμπουμ των Moonspell που καταφθάνει τον Ιούλιο του 2026. Κυρίες και κύριοι, ο Fernando Ribeiro σε μια κατάθεση ψυχής.»

Jo: Οι Moonspell πλοηγούνται μέσα στις σκιές για πάνω από τρεις δεκαετίες. Όταν κοιτάζεις πίσω, στις πρώτες μέρες του “Wolfheart”, βλέπεις ένα διαφορετικό πρόσωπο ή ο «λύκος» μέσα σου κυνηγάει ακόμα με την ίδια πείνα?
Fernando: Ελπίζω ότι, τουλάχιστον μερικές φορές, πλησιάσαμε και το φως. Τώρα, δεν βλέπω απλώς τον εαυτό μου ως ένα διαφορετικό πρόσωπο: Είμαι ένα διαφορετικό πρόσωπο! Όλη η αλλαγή διαμορφώθηκε από οτιδήποτε ζήσαμε σε αυτή τη μεγάλη και ασυνήθιστη περιπέτεια που ονομάζεται Moonspell. Ένα «voyage extraordinaire» (εξαιρετικό ταξίδι), όπως θα έλεγε και ο Ιούλιος Βερν. Δεν ξέρω αν έχω έναν λύκο μέσα μου, αν χρειάζεται τάισμα ή όχι, γιατί όλα είναι τέχνασμα, φαντασία· και είναι ακριβώς αυτό που το κάνει πιο αυθεντικό, ακόμα και αγνό. Σίγουρα, έχω αναλύσει το παρελθόν πάρα πολλές φορές. Σίγουρα έχω τρέμει το παρόν και φοβήθηκα για το μέλλον, περισσότερες φορές από όσες τολμώ να ομολογήσω, αλλά το γεγονός ότι είμαι ακόμα εδώ, αποφεύγοντας τις αναλογίες και στρέφοντας τους προβολείς μου στο ζοφερό σκοτάδι που είναι η ζωή και η ύπαρξη, είναι η καλύτερη απάντηση που μπορώ να δώσω αυτή τη στιγμή.

Jo: Η μουσική σας φέρει συχνά μια συγκεκριμένη πορτογαλική μελαγχολία (Saudade). Πώς η αύρα του Ατλαντικού και η ιστορία της γης σας επηρεάζουν τις «ηχητικές ιστορίες» (soundstories) που δημιουργείται?
Fernando: Στον Μεσαίωνα, η Πορτογαλία ήταν το τέλος της γνωστής γης. Στα δυτικά υπήρχαν θαλάσσια τέρατα και ένα υγρό σκοτάδι του Ατλαντικού χωρίς τέλος, μέχρι που το αψηφήσαμε για οποιονδήποτε λόγο. Για επιβίωση ίσως, ή για να σταθούμε απέναντι στην Ανατολή, στους γείτονές μας τους Ισπανούς που μας επιβουλεύονταν, στους ανέμους του κινδύνου, της αλλαγής. Πιστεύω ότι αυτή η «νοοτροπία του τέλους της γης» είναι αυτό που περιγράφει καλύτερα την επιρροή της πορτογαλικής μας μελαγχολίας, που ενσαρκώνεται στην αμετάφραστη λέξη saudade. Κάποτε προσπάθησα να περιγράψω την Πορτογαλία σε μια φίλη που επέλεξε να μετακομίσει εδώ, και έμεινε αρκετά μπερδεμένη από την εξήγησή μου. Της είπα: «Στην Πορτογαλία θέλουμε αλλά δεν θέλουμε· αγαπάμε αλλά και μισούμε· είμαστε παρόντες αλλά και μακριά». Οι Moonspell μπορεί κάλλιστα να είναι η προσωπική μου έρευνα πάνω σε αυτή την ανησυχία της πορτογαλικής καρδιάς και ψυχής.

Jo: Έχετε έναν πολύ ιδιαίτερο δεσμό με το ελληνικό κοινό. Αισθάνεσαι ότι υπάρχει ένα κοινό «μεσογειακό σκοτάδι» που συνδέει τις ψυχές των Πορτογάλων και των Ελλήνων οπαδών?
Fernando: Υποθέτω ότι είμαστε όλοι στην ίδια βυθιζόμενη βάρκα του πολιτισμού και γι’ αυτό καταλαβαίνουμε ο ένας τον άλλον. Έχω έναν φίλο εκεί, τον Αλέξη, και πάντα «φιλονικούμε» για το ποιος κάνει τα πράγματα χειρότερα. Η Ελλάδα ή η Πορτογαλία. Είναι αστείο, αλλά δείχνει επίσης περί τίνος πρόκειται. Αλλά έχεις δίκιο: όταν συνάντησα τους Rotting Christ πίσω στα 90s, συνδεθήκαμε αμέσως. Ίσως είναι η αίσθηση ότι οι χώρες μας προορίζονταν να κάνουν σπουδαία πράγματα αλλά πετάχτηκαν στο περιθώριο, ίσως είναι η θάλασσα, ή η ελευθερία να πέφτεις, ή το εθνικό χρέος και η τρόικα. Ίσως η μουσική μας και τα live μας να το εξηγούν καλύτερα από ό,τι εγώ, σίγουρα το ελπίζω.

Jo: Είσαι και ο ίδιος συγγραφέας και ποιητής. Αν έπρεπε να επιλέξεις ένα βιβλίο που περιγράφει καλύτερα την ατμόσφαιρα ολόκληρης της δισκογραφίας των Moonspell, ποιο θα ήταν αυτό?
Fernando: Το «Από τη Γη στη Σελήνη» του Ιουλίου Βερν ή ο «Δόκτωρ Φάουστους» του Τόμας Μαν.

Jo: Από το “Irreligious” μέχρι το “Hermitage”, υπάρχει πάντα ένα στρώμα αποκρυφιστικής φιλοσοφίας στο έργο σας. Είναι η μουσική για σένα μια μορφή σύγχρονης αλχημείας ή μια τελετουργία απόδρασης?
Fernando: Η μουσική μας είναι τόσο ανθρώπινη όσο είναι και η αποκρυφιστική φιλοσοφία. Πιστεύω ακράδαντα ότι τα πάντα ανιχνεύονται στην ανθρωπότητα και ότι όντως έχουμε τη δύναμη του καλού και του κακού και αυτού που βρίσκεται ανάμεσα, στις γκρίζες ζώνες. Η μουσική μας μπορεί να είναι απλώς εμείς που κρυφοκοιτάζουμε στην άλλη πλευρά του τοίχου, προσπαθώντας να προσέχουμε να μην πέσουμε καθόλου.

Jo: Η πλατφόρμα μας εστιάζει στις αφηγήσεις πίσω από τη μουσική. Υπάρχει μια «ιστορία» ή ένας μύθος που δεν έχετε πει ακόμα, αλλά νιώθεις ότι περιμένει την ώρα του για να μελοποιηθεί?
Fernando: Πολλές. Για το νέο άλμπουμ επέστρεψα στον ρομαντικό έρωτα όπως εφευρέθηκε από τη λογοτεχνία. Βρικόλακες, λύκοι, Καθολικισμός. Αλλά πεθαίνω να βρω ένα νέο concept όπου θα μπορώ να μιλήσω για τις παλιές παράλογες γεωγραφίες της Γης και πώς συνήθιζαν να τις περιγράφουν τα χρονικά. Αυτό μπορεί να είναι το έναυσμα για ένα νέο άλμπουμ των Moonspell, ίσως τραγουδισμένο ξανά στα πορτογαλικά.

Jo: Το φωνητικό σου στυλ έχει εξελιχθεί από τα τραχιά black metal growls σε βαθιά gothic crooning. Πώς επιλέγεις τη «μάσκα» που θα φορέσει η φωνή σου για κάθε νέο τραγούδι?
Fernando: Για μένα οι στίχοι είναι σαν σενάρια ή λιμπρέτα, και προσαρμόζω τα φωνητικά μου σε ό,τι χρειάζονται οι λέξεις. Περισσότερη οργή ή πόνος, γρυλίζω· περισσότερη αγάπη ή ραγισμένη καρδιά, τείνω να τραγουδώ μελωδικά (croon). Το κρατάω απλό.

Jo: Το τελευταίο σας στούντιο άλμπουμ, “Hermitage”, αφορούσε τη μοναξιά και την απόσταση. Αφού ο κόσμος βιώνει την πραγματική απομόνωση, πώς αντιλαμβάνεσαι το μήνυμα αυτού του άλμπουμ σήμερα?
Fernando: Δεν ξέρω. Το “Hermitage” ήταν ένα άλμπουμ που βγήκε στις πιο παράξενες εποχές. Επίσης, πειραματιζόμαστε περισσότερο με τη μουσική μας και προσθέσαμε μια αρκετά αισθητή prog επιρροή, η οποία δίχασε τη βάση των οπαδών μας, παρόλο που οι κριτικές ήταν κυρίως εξαιρετικές. Αυτό κάνει μια μπάντα να αναρωτιέται αν για να ικανοποιήσει τους κριτικούς πρέπει να απομονώσει τους οπαδούς της. Το θέμα του άλμπουμ ήταν σίγουρα η απόσταση και τη στιγμή της κυκλοφορίας του η απόσταση ήταν κάτι που οι άνθρωποι έπρεπε να διαχειρίζονται καθημερινά, οπότε υποθέτω ότι ήταν άβολο για μερικούς. Είχαμε ήδη φτιάξει τα σωστά άλμπουμ τη σωστή στιγμή, όπως το “Irreligious” ή το “Extinct”. Το “Hermitage” δεν ήταν τόσο τυχερό. Υπάρχει κάποια ποίηση στην κυκλοφορία μουσικής που είναι δύσκολη για ορισμένους, αλλά πιστεύω ότι πολλά πράγματα σχετικά με το “Hermitage” δεν πέρασαν στον κόσμο και μπορώ μόνο να αναρωτιέμαι γιατί, καθώς είναι ένα συμπαγές άλμπουμ, γεμάτο προσωπικότητα, με μηδενικές φόρμουλες, αλλά σίγουρα όχι η «γεύση της ημέρας» για όλους.

Jo: Έχετε δώσει θρυλικές παραστάσεις στην πόλη μας. Υπάρχει κάποια συγκεκριμένη στιγμή από τη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα που στοιχειώνει ακόμα τη μνήμη σου με θετικό τρόπο?
Fernando: Οι συναυλίες είναι πάντα υπέροχες, παρόλο που οι τελευταίες headliner εμφανίσεις μας σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα δεν ήταν γεμάτες· επιστρέψαμε όμως δυναμικά υποστηρίζοντας τους Dark Tranquillity και είχαμε σπουδαία ανταπόκριση. Λατρεύω να παίζω ζωντανά· μου αρέσει το θέατρο που συνοδεύει τη σκηνή, οπότε δεν παραπονιέμαι ποτέ για τις συναυλίες, καθώς πάντα αφήνουμε το πετσί μας στη σκηνή. Αλλά οι αληθινές αναμνήσεις προέρχονται από τους ανθρώπους που συναντάς και τις εμπειρίες που έχεις με τον πολιτισμό, το φαγητό, το κρασί, τις γυναίκες, και πρέπει να πω ότι η Ελλάδα πάντα ανταποκρινόταν! Η καλύτερη στιγμή μου στην Ελλάδα ήταν έξω από τις πόλεις, στο Μουσείο Νίκου Καζαντζάκη στη Μυρτιά, αυτό είναι περισσότερο το στυλ μου.

Jo: Πρόσφατα κυκλοφορήσατε τη ζωντανή ηχογράφηση “From Down Below”. Ποιο είναι το επόμενο βήμα για τους Moonspell; Υπάρχουν ήδη κάποιες νέες «σκιές» που διαμορφώνονται στο στούντιο?
Fernando: Το “From Down Below” είναι ήδη παλιά νέα. Κυκλοφόρησε το 2022. Στο μεταξύ, κυκλοφορήσαμε ένα άλλο live άλμπουμ το 2025, το “Opus Diabolicum”, ζωντανά στη Λισαβόνα με ορχήστρα, αλλά κάτι ξέρεις καθώς μόλις τελειώσαμε το νέο μας άλμπουμ και θα το κυκλοφορήσουμε τον Ιούλιο φέτος. Ευχηθείτε μας τύχη!

Jo: Σε μια εποχή τεχνητής νοημοσύνης (AI) και μουσικής γρήγορης κατανάλωσης, οι Moonspell παραμένουν βαθιά ατμοσφαιρικοί και οργανικοί. Είναι η διατήρηση της «αυθεντικότητας» ένας αγώνας ή μια φυσική αναγκαιότητα για εσάς?
Fernando: Η μουσική έχει μια βασική αρχή: αν δεν βάλεις κάτι (input), δεν θα πάρεις κάτι (output). Τούτου λεχθέντος, αγκαλιάζω τις νέες τεχνολογίες και το πνεύμα που φέρουν, αρκεί να έχω τη συνείδηση ότι εγώ είμαι το input και ότι εγώ θέτω τα κριτήρια για το τι μπορεί να μου φέρει η τεχνολογία. Η νιτσεϊκή θεωρία «αφέντη και δούλου» είναι πολύ ακριβής για να περιγράψει τη σχέση μας με την ψηφιακή εποχή. Φαίνεται να ξεχνάμε ότι εμείς είμαστε πίσω από τα πράγματα που δημιουργήσαμε. Το ίδιο έγινε και με τους θεούς. Καταβληθήκαμε από αυτούς. Όπως το θέτει ο Φόιερμπαχ: χάσαμε τον έλεγχο. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και με την τεχνολογία, αλλά μην ξεχνάτε ότι το να αφήνεσαι και να αποφεύγεις την ευθύνη είναι δική μας επιλογή. Το να είσαι αυθεντικός σημαίνει να μην αφήνεσαι και να θυμάσαι ότι «το δάχτυλο στο κουμπί» είναι, ήταν και θα είναι δικό μας. Ελέγχουμε κάθε νότα και πτυχή της μουσικής μας, ακόμα κι αν χρησιμοποιούμε έναν υπολογιστή ως βοήθεια, εμείς τον προγραμματίζουμε να κάνει αυτό που θέλουμε. Τα πάντα είναι ένας αγώνας αν είσαι σε μια goth metal μπάντα από την Πορτογαλία, και αν εννοείς την αναγκαιότητα με τη φιλοσοφική έννοια του «αναπόφευκτου», ναι, η μουσική μας έγινε αναγκαιότητα για εμάς και χωρίς αυτήν ή χωρίς τον έλεγχο πάνω σε αυτήν, θα είχαμε τελειώσει.

Jo: Πώς θα ήθελες να θυμούνται την ιστορία των Moonspell τα «χαμένα παιδιά» του μέλλοντος?
Fernando: Πιστεύω ακράδαντα ότι οι νεότερες γενιές δεν είναι τα «χαμένα παιδιά» που ήμασταν εμείς και οι γονείς μας. Θα ήταν καθαρή έπαρση να πιστεύουμε το αντίθετο. Τούτου λεχθέντος, δεν είναι δική μας επιλογή το να μας θυμούνται, ούτε είναι δική μας απόφαση κάποιου είδους «υστεροφημία». Πολύ πιο σημαντικά πράγματα από τη μουσική μας έχουν ξεχαστεί, θαμμένα από τον χρόνο και τη σκόνη. Από αυτή την άποψη, είναι πολύ καλύτερο να είσαι έντονος όταν ο χρόνος σου είναι το «τώρα», παρά να τον φυλάς για το μέλλον. Κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος ότι θα γίνει μια ζωντανή ανάμνηση και, όσο κι αν νιώθουμε υπέροχα που οι άνθρωποι μας αναφέρουν ως μέρος της ζωής, της εξέλιξης και των συναισθημάτων τους, είναι λάθος να το θεωρούμε δεδομένο. Δεν είμαστε τίποτα άλλο παρά σκόνη.

Jo: Fernando, είσαι μια ψυχή που αναπνέει μέσα από τη μουσική και τη λογοτεχνία. Αν μπορούσες να ταξιδέψεις πίσω στον χρόνο στην Αρχαία Ελλάδα και να κάνεις μια συζήτηση με έναν από τους μεγάλους τραγικούς ποιητές ή φιλοσόφους, ποιος θα ήταν αυτός; Αισθάνεσαι ότι οι «αρχαίες ιστορίες» τους εξακολουθούν να λέγονται μέσα από τις μελαγχολικές μελωδίες των Moonspell?
Fernando: Δύσκολο να επιλέξω, αλλά θα έλεγα τον Αισχύλο. Αυτός εφηύρε μια από τις κύριες επιρροές μου: τη Φαουστική συμφωνία, την εξέγερση των Τιτάνων ή των Αγγέλων και το μοίρασμα της φωτιάς με την ανθρωπότητα. Είναι η πιο συναρπαστική ιστορία για την ανθρώπινη κατάσταση και μια ιστορία που προκαλεί τη φαντασία και τη λογική μας, ενώ μας λέει όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για τη μοίρα μας, τις επιλογές μας και την εσωτερική μας δύναμη για καταστροφή και δημιουργία, τραγωδία ή κωμωδία, αγάπη και μίσος – όλες οι διχοτομίες που περιέχονται σε μια τέτοια ιστορία, στη δική μας ιστορία.

«Ευχαριστούμε θερμά τον Fernando Ribeiro για αυτό το πνευματικό ταξίδι. Μέσα από τα λόγια του, οι “ηχητικές ιστορίες” των Moonspell απέκτησαν νέα διάσταση, θυμίζοντάς μας ότι όσο υπάρχει σκοτάδι, θα υπάρχει πάντα και η φωτιά του Αισχύλου για να μας οδηγεί. Το νέο κεφάλαιο της μπάντας ξεκινά τον Ιούλιο και εμείς θα είμαστε εκεί για να το ακολουθήσουμε. Μείνετε συντονισμένοι για περισσότερες ιστορίες πίσω από τον ήχο.»

Best regards,
Jo Gonas, Metalwar Team
Lead Editor | Music Contributor
SoundStoriesByJo (soundstoriesbyjoblog.wordpress.com)
Metalwar (metalwar.gr)