Για περισσότερες από δύο δεκαετίες, οι EPICA αποτελούν μία από τις σημαντικότερες δυνάμεις του symphonic metal, εξελίσσοντας συνεχώς τον ήχο τους χωρίς ποτέ να χάνουν τη κινηματογραφική ένταση και το συναισθηματικό βάθος που τους καθιέρωσαν ως ένα από τα πιο σεβαστά ονόματα του είδους. Με αφορμή την κυκλοφορία του νέου τους άλμπουμ «Aspiral» και την επερχόμενη εμφάνισή τους στο Release Athens Festival μαζί με τους SABATON και SAVATAGE, το συγκρότημα βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο του metal κόσμου.
Λίγο πριν την επιστροφή τους στην Ελλάδα, είχαμε την ευκαιρία να μιλήσουμε με τον drummer των EPICA, Ariën van Weesenbeek, σχετικά με το «Aspiral», την εξέλιξη του ήχου της μπάντας, τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στη σύγχρονη μουσική παραγωγή, τη ζωή στον δρόμο, αλλά και τη δυσκολία εξισορρόπησης της καλλιτεχνικής δημιουργίας με τις απαιτήσεις της μουσικής βιομηχανίας.
Metalwar: Ariën, καλωσόρισες στο Metalwar.gr και σε ευχαριστούμε για τον χρόνο σου.
Ariën van Weesenbeek: Ευχαριστώ πολύ. Είναι τιμή μου που βρίσκομαι εδώ.
Metalwar: Το «Aspiral» κυκλοφορεί τέσσερα χρόνια μετά το «Omega» και βλέπουμε τους EPICA να επιστρέφουν στο μνημειώδες saga «A New Age Dawns» με τα μέρη VII, VIII και IX. Γιατί αισθανθήκατε ότι αυτή ήταν η κατάλληλη στιγμή να επιστρέψετε και να ολοκληρώσετε μια θεματική ενότητα που αποτελεί κομμάτι της ταυτότητας της μπάντας εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες;
Ariën: Για να είμαι ειλικρινής, μάλλον ρωτάς τον λάθος άνθρωπο γιατί δεν γράφω εγώ τους στίχους — ο Mark θα μπορούσε να απαντήσει πολύ καλύτερα σε αυτό. Αλλά από τη στιγμή που αυτό είναι το ένατο άλμπουμ μας, αισθανθήκαμε ότι ήταν κάπως φυσικό να επαναφέρουμε το concept του «A New Age Dawns». Νομίζω πως αυτός ήταν ο βασικός λόγος που επιστρέψαμε σε αυτό αυτή τη φορά.
Metalwar: Τραγούδια όπως το «Arcana» και το ομώνυμο «Aspiral» ισορροπούν ανάμεσα σε τεράστιες συμφωνικές ενορχηστρώσεις και σύγχρονα progressive και ηλεκτρονικά στοιχεία. Πώς συνεχίζετε να επεκτείνετε τα όρια του symphonic metal το 2026 χωρίς να χάνετε την ταυτότητα που έχουν χτίσει οι EPICA όλα αυτά τα χρόνια;
Ariën: Αυτό που κάναμε αυτή τη φορά είναι ουσιαστικά αυτό που κάναμε πάντα. Όλοι στη μπάντα προερχόμαστε από διαφορετικά μουσικά υπόβαθρα και προσπαθούμε να φέρνουμε μικρά στοιχεία από αυτές τις επιρροές μέσα στον ήχο των EPICA.
Όταν μπήκα στη μπάντα το 2007 και άρχισα να συμμετέχω στη διαδικασία σύνθεσης, ο στόχος μου ήταν πάντα να εισάγω ιδέες που να ταιριάζουν στο σύμπαν των EPICA, αλλά ταυτόχρονα να διατηρούν τα πράγματα φρέσκα και ενδιαφέροντα — τόσο για εμάς όσο και για τους fans.
Ποτέ δεν θέλαμε να γράψουμε το ίδιο άλμπουμ δύο φορές. Κάθε δίσκος λειτουργεί σαν μια αντίδραση στον προηγούμενο. Το «The Holographic Principle» ήταν πολύ βαρύ, τεχνικό και επιθετικό, ενώ το «Omega» ήταν πιο δυναμικό και πιο προσιτό. Νομίζω ότι το «Aspiral» προέκυψε φυσικά ως αντίδραση σε αυτό. Αυτή η ισορροπία ανάμεσα στην εξέλιξη και την ταυτότητα έρχεται πολύ οργανικά για εμάς.
Metalwar: Οι EPICA έχουν επαινεθεί για τη χρήση πραγματικών ορχηστρών και χορωδιών στο στούντιο αντί να βασίζονται αποκλειστικά σε samples. Σε μια εποχή όπου η AI και η ψηφιακή παραγωγή κυριαρχούν όλο και περισσότερο, πόσο σημαντικό είναι για εσάς να διατηρήσετε αυτό το ανθρώπινο και οργανικό στοιχείο στη μουσική;
Ariën: Κάνει τεράστια διαφορά για εμάς. Οι πραγματικοί μουσικοί είναι βασικό μας στοιχείο. Η AI μπορεί να μιμηθεί πολλά πράγματα και φυσικά να μειώσει το κόστος, αλλά δεν μπορείς να αντικαταστήσεις την ανθρώπινη ερμηνεία, το συναίσθημα ή τον ήχο πραγματικών οργάνων παιγμένων από πραγματικούς ανθρώπους.
Όσο έχουμε τη δυνατότητα να δουλεύουμε με αληθινές ορχήστρες και μουσικούς, θέλουμε οπωσδήποτε να συνεχίσουμε να το κάνουμε. Για εμάς η αυθεντικότητα έχει σημασία.
Metalwar: Σε ανησυχεί το μέλλον της μουσικής με την AI να γίνεται ολοένα και πιο παρούσα;
Ariën: Προσωπικά όχι. Νομίζω ότι αυτή τη στιγμή η AI είναι μια τάση, αλλά στο τέλος ο κόσμος θα επιστρέψει στην πραγματική μουσική γιατί αυτή η συναισθηματική σύνδεση δεν μπορεί πραγματικά να αναπαραχθεί από υπολογιστές. Η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει μέχρι ένα σημείο, αλλά ακόμα μπορείς να ακούσεις και να νιώσεις τη διαφορά.
Metalwar: Ένας από τους λόγους που μιλάμε σήμερα είναι και η επερχόμενη εμφάνισή σας στην Αθήνα στις 25 Ιουλίου στο Release Athens Festival. Έχετε παίξει πολλές φορές στην Ελλάδα όλα αυτά τα χρόνια και η μπάντα έχει ξεκάθαρα ένα πολύ δυνατό fanbase εδώ. Πώς αισθάνεστε που επιστρέφετε ξανά, μοιραζόμενοι μάλιστα τη σκηνή με δύο τεράστια heavy metal ονόματα όπως οι SABATON και οι SAVATAGE;
Ariën: Είναι πάντα υπέροχο να επιστρέφουμε στην Ελλάδα. Το κοινό είναι καταπληκτικό, οι συναυλίες φοβερές, το φαγητό και ο καιρός υπέροχα και γενικά η ατμόσφαιρα και η νοοτροπία είναι πάντα ξεχωριστές. Προσωπικά επισκέπτομαι την Ελλάδα από το 2001, οπότε κάθε επιστροφή μοιάζει κάπως οικεία.
Πράγματι, την τελευταία φορά που ήμασταν στην Αθήνα ήταν πριν από μερικά χρόνια χωρίς τον Mark, επειδή η σύντροφός του ήταν έγκυος. Φαίνεται σαν να πέρασε πολύς καιρός, αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι τόσος. Πάντως είναι πάντα υπέροχο να επιστρέφουμε στην Ελλάδα.
Και φυσικά είναι πολύ ωραίο που θα μοιραστούμε ξανά τη σκηνή με τους SABATON. Περιοδεύσαμε μαζί τους στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2022, οπότε θα είναι όμορφο να ξαναβρεθούμε.
Metalwar: Μιας και μιλάμε για live εμφανίσεις, μπορείς να θυμηθείς μία ή δύο συναυλίες στην καριέρα σου με τους EPICA που παραμένουν ιδιαίτερα ξεχωριστές για εσένα;
Ariën: Μια συναυλία που μου έρχεται αμέσως στο μυαλό ήταν στο Eindhoven, πριν γίνω επίσημα μέλος της μπάντας. Ήταν το release show του «The Divine Conspiracy». Θυμάμαι ακόμα αυτό το απίστευτο κύμα ενέργειας που ένιωσα εκείνο το βράδυ. Εκείνη η εμφάνιση έχει μείνει χαραγμένη μέσα μου.
Και πιο πρόσφατα, οι τελευταίες δύο συμφωνικές εμφανίσεις που κάναμε στο Μεξικό ήταν πραγματικά εκπληκτικές. Αυτές οι συναυλίες είχαν κάτι πολύ ιδιαίτερο σε συναισθηματικό επίπεδο.
Metalwar: Κατά τη διάρκεια της πρόσφατης περιοδείας «Arcane Dimensions» με τους AMARANTHE και τη Charlotte Wessels, είχατε αναφέρει σε προηγούμενες συνεντεύξεις ότι οι EPICA ήθελαν να παρουσιάσουν ένα «next-level» stage production. Από πλευράς live παραγωγής, ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση στο να μεταφέρετε κάθε βράδυ επί σκηνής τον τεράστιο και πολύπλοκο οπτικό κόσμο του «Aspiral»;
Ariën: Είναι πάντα μια πράξη ισορροπίας. Πρώτα απ’ όλα υπάρχει το θέμα του budget — τι μπορούμε ρεαλιστικά να υποστηρίξουμε οικονομικά και ποια στοιχεία θα αναβαθμίσουν πραγματικά την οπτική εμπειρία για το κοινό.
Πέρα από αυτό όμως, μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις είναι να χτίσουμε το σωστό setlist και στη συνέχεια να δημιουργήσουμε visuals που να συνδέονται φυσικά με τα τραγούδια. Το να βρεις τη σωστή ισορροπία ανάμεσα στη μουσική, την ατμόσφαιρα και την παραγωγή είναι πιθανότατα το πιο δύσκολο κομμάτι.
Ευτυχώς συνεργαζόμαστε με πολύ ταλαντούχους ανθρώπους όσον αφορά τα visuals και τη σκηνική παραγωγή. Η πραγματική πρόκληση δεν είναι να δημιουργήσεις τα visuals, αλλά να αποφασίσεις ποια visuals ταιριάζουν σε κάθε τραγούδι και πώς όλα αυτά δένουν μεταξύ τους σε όλη τη διάρκεια της συναυλίας.
Metalwar: Ποιο τραγούδι των EPICA είναι το πιο απαιτητικό για εσένα σε live επίπεδο; Και σε πιο προσωπικό επίπεδο, ποια κομμάτια από τη δισκογραφία της μπάντας έχουν αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για εσένα όλα αυτά τα χρόνια;
Ariën: Τεχνικά μιλώντας, τραγούδια όπως το «Fools of Damnation» και το «Martyr of the Free Word» είναι πάντα απαιτητικά στο live. Και από το νέο άλμπουμ, το «Darkness Dies in Light» θα ήταν σίγουρα ένα πολύ δύσκολο κομμάτι αν αποφασίσουμε να το προσθέσουμε στο setlist.
Όσο για το δεύτερο μέρος της ερώτησης, είναι δύσκολο να διαλέξω μόνο ένα τραγούδι γιατί κάθε άλμπουμ αντιπροσωπεύει μια διαφορετική περίοδο για τη μπάντα. Αν όμως έπρεπε να αναφέρω μερικά που έγιναν πραγματικά ξεχωριστά για εμάς, θα έλεγα σίγουρα το «Design Your Universe».
Και φυσικά υπάρχουν τραγούδια όπως το «Cry for the Moon» που σχεδόν δεν γίνεται να λείψουν από ένα live set πλέον. Το ίδιο ισχύει και για το «Consign to Oblivion». Μάλιστα, στις τελευταίες περιοδείες δεν το παίξαμε και πολλοί fans αντέδρασαν αμέσως ρωτώντας «Τι συμβαίνει;».
Καμιά φορά προσπαθούμε να αλλάζουμε λίγο τα πράγματα και να προσθέτουμε κάτι διαφορετικό, αλλά υπάρχουν κάποια κομμάτια που έχουν γίνει τόσο βασικό μέρος της ταυτότητας των EPICA ώστε το κοινό τα περιμένει φυσικά να τα ακούσει live.
Metalwar: Πρόσφατα κυκλοφορήσατε live videos όπως το «Eye of the Storm», ηχογραφημένο στο κατάμεστο Ziggo Dome μπροστά σε περίπου 10.000 θεατές. Όταν μια μπάντα φτάνει πλέον σε αυτό το επίπεδο, αλλάζει η αίσθηση της οικειότητας με το κοινό ή εξακολουθείτε να βρίσκετε τρόπους να συνδεθείτε με τον κάθε fan ξεχωριστά;
Ariën: Σίγουρα. Όσο μεγαλύτερος είναι ο χώρος, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να συνδεθείς πραγματικά με τον κόσμο σε προσωπικό επίπεδο — ειδικά για εμένα ως drummer, αφού βρίσκομαι πολύ μακριά από το κοινό.
Μερικές φορές σε μεγάλες αρένες, ανάλογα και με τον φωτισμό, μπορώ να δω ουσιαστικά μόνο τις πρώτες σειρές και ό,τι υπάρχει πιο πίσω μοιάζει σχεδόν αόρατο. Σε μικρότερους χώρους όμως αισθάνεσαι αμέσως την ενέργεια του κοινού μπροστά σου και αυτή η αλληλεπίδραση γίνεται πολύ πιο έντονη.
Από άποψη ενέργειας προσωπικά προτιμώ τους μικρότερους χώρους γιατί όλα μοιάζουν πιο ζωντανά και άμεσα. Από την άλλη όμως, το να παίζεις μπροστά σε δέκα χιλιάδες ανθρώπους δημιουργεί ένα εντελώς διαφορετικό adrenaline rush, ειδικά όταν έχεις καιρό να εμφανιστείς live.
Metalwar: Πριν από λίγο καιρό, οι EPICA ανακοίνωσαν μια πολύ ιδιαίτερη επετειακή εμφάνιση στο θρυλικό Royal Theatre Carré για τον εορτασμό των 25 χρόνων της μπάντας στις αρχές του 2027. Μέχρι τότε θα έχεις συμπληρώσει και σχεδόν είκοσι χρόνια ως μέλος της μπάντας. Κοιτάζοντας πίσω σε όλη αυτή τη διαδρομή — τόσο με τους EPICA όσο και με τα προηγούμενα συγκροτήματα στα οποία συμμετείχες — ποια ήταν η μεγαλύτερη προσωπική θυσία που χρειάστηκε να κάνεις για να ζήσεις αυτή τη ζωή;
Ariën: Ειλικρινά, δεν το βλέπω πραγματικά σαν θυσία γιατί ποτέ δεν ένιωσα ότι χρειάστηκε να συμβιβαστώ. Από τα δεκαπέντε μου ήξερα ακριβώς τι ήθελα από τη ζωή. Ήθελα να περιοδεύω, να παίζω μουσική και να ζω ελεύθερα.
Ποτέ δεν είχα την επιθυμία να παντρευτώ ή να κάνω παιδιά. Αυτός ο τρόπος ζωής απλώς δεν μου ταίριαζε, οπότε ποτέ δεν ένιωσα ότι στερούμαι κάτι για να ακολουθήσω τη μουσική. Ήταν απλώς αυτό που ήμουν φυσικά σαν άνθρωπος.
Κοιτάζοντας πίσω σήμερα, δεν έχω μετανιώσει για αυτές τις επιλογές. Νιώθω τυχερός που μπόρεσα να ακολουθήσω τον δρόμο που ήθελα από τόσο μικρή ηλικία.
Και ειδικά μετά τον COVID, αισθάνομαι απίστευτα ευγνώμων που μπορούμε ακόμα να κάνουμε αυτό επαγγελματικά — ότι η μπάντα συνεχίζει να πηγαίνει καλά, ότι εξακολουθούμε να απολαμβάνουμε να φτιάχνουμε μουσική μαζί και ότι υπάρχει ακόμα τόση δημιουργική ενέργεια μέσα στους EPICA. Στο τέλος της ημέρας, αυτό είναι που έχει μεγαλύτερη σημασία.
Metalwar: Ένα στοιχείο που ξεχωρίζει στους EPICA είναι η σταθερότητα του line-up. Τα περισσότερα μέλη βρίσκονται μαζί εδώ και πολλά χρόνια, κάτι που γίνεται ολοένα και πιο σπάνιο στον χώρο του metal.
Ariën: Νομίζω ότι ένας από τους λόγους που λειτουργεί αυτό είναι ότι εκτός μπάντας δεν περνάμε και τόσο πολύ χρόνο μαζί στην προσωπική μας ζωή. Δίνουμε χώρο ο ένας στον άλλον.
Έτσι, όταν ξαναβρισκόμαστε για πρόβες ή περιοδείες, χαιρόμαστε πραγματικά που βλέπουμε ο ένας τον άλλον. Σεβόμαστε τις προσωπικότητες, τα προτερήματα αλλά και τις αδυναμίες του καθενός. Αυτός ο αμοιβαίος σεβασμός είναι που έχει κρατήσει υγιή τη χημεία της μπάντας σχεδόν είκοσι χρόνια τώρα.
Η τελευταία φορά που χρειάστηκε να αλλάξουμε μέλος ήταν το 2012, όταν ο Yves αποχώρησε επειδή δεν μπορούσε να συνδυάσει τη δουλειά του με τη μπάντα. Από τότε το line-up παραμένει αρκετά σταθερό.
Metalwar: Οι EPICA έχουν εξελιχθεί σε μία από τις πιο επαγγελματικές και σταθερά επιτυχημένες μπάντες του σύγχρονου metal. Σε αυτό το σημείο μοιάζετε σχεδόν με μια άψογα οργανωμένη μηχανή μέσα στη μουσική βιομηχανία. Πόσο δύσκολο είναι να ισορροπείτε ανάμεσα στις εταιρικές απαιτήσεις των μεγάλων περιοδειών, του management και των επιχειρηματικών αποφάσεων, με το συναισθηματικό και πνευματικό πάθος που απαιτεί η μουσική σας;
Ariën: Ευτυχώς συνεργαζόμαστε με έναν manager που διαχειρίζεται το μεγαλύτερο μέρος του business κομματιού. Παρ’ όλα αυτά, τα business meetings είναι αναπόφευκτα. Κάποιες φορές μπορούν να αφαιρέσουν λίγη από τη μαγεία και την πνευματικότητα του να βρίσκεσαι σε μια μπάντα, αλλά είναι απαραίτητα. Στο τέλος της ημέρας πρέπει να προστατεύουμε τα συμφέροντά μας και να κρατάμε τα πάντα σε λειτουργία.
Ο manager μας είναι μαζί μας από το 2013 και έχει κάνει εξαιρετική δουλειά. Εκείνος φροντίζει για εμάς και εμείς για εκείνον. Ο καθένας μέσα στην ομάδα έχει τον δικό του ρόλο και τη δική του ευθύνη, κάτι που δημιουργεί μια πολύ υγιή ισορροπία.
Το θετικό είναι ότι δεν ασχολούμαστε συνεχώς με το business κομμάτι. Το κρατάμε σε λογικά πλαίσια και έτσι δεν αφαιρεί ποτέ πραγματικά τη χαρά της δημιουργίας μουσικής.
Metalwar: Τέλος, τι μπορούν να περιμένουν οι fans από τους EPICA στο άμεσο μέλλον;
Ariën: Ετοιμάζουμε κάποια πολύ ιδιαίτερα πράγματα για τα 25 χρόνια της μπάντας, αν και δεν μπορώ να αποκαλύψω πολλά ακόμα. Παράλληλα συνεχίζουμε να γράφουμε νέα μουσική. Υπάρχει ακόμα πολλή δημιουργικότητα μέσα στη μπάντα και εξακολουθούμε να απολαμβάνουμε αυτό που κάνουμε μαζί — και αυτό είναι το πιο σημαντικό.
Metalwar: Θα ήθελα να σε ευχαριστήσω ξανά, Ariën, για τον χρόνο σου. Μπορείς να κλείσεις τη συνέντευξη με ένα μήνυμα προς το ελληνικό κοινό;
Ariën: Σας ευχαριστούμε για όλη την υποστήριξή σας όλα αυτά τα χρόνια. Ανυπομονούμε να επιστρέψουμε στην Ελλάδα, να μοιραστούμε μαζί σας υπέροχες rock and roll στιγμές και να παίξουμε ένα καταπληκτικό show για όλους σας. Τα λέμε τον Ιούλιο!
Συνέντευξη: Κώστας Μπουντούκος
Επιμέλεια ερωτήσεων: Κώστας Μπουντούκος, Joanna Gonas
